Skip to content

Veelgestelde vragen

De Gouverneurspolder is een uiterwaard aan de noordzijde van de Waal tussen Ochten en Dodewaard. Aan de noordzijde wordt het gebied begrensd door de Waalbandijk, die de komende jaren wordt versterkt. Aan de oostkant is loswal ‘De snor’ bij Dodewaard de grens. Project veerhaven Ochten is de westelijke grens. Aan de zuidzijde vormt de Waal de grens.

Hoe groot is het gebied?
Het gebied is in totaal ongeveer 330 hectare groot. De beoogde herinrichting beslaat ongeveer 275 hectare daarvan. Binnen een gebied van circa 165 hectare wordt zand en grind gewonnen.

Gaan jullie alleen maar zand en grind winnen?

Nee, het gaat om een integrale gebiedsontwikkeling op basis van 5 maatschappelijke doelen:

  • Doel 1 Bouwgrondstoffen: waarmee we de huizen en infrastructuur van Nederland bouwen;
  • Doel 2 klimaatadaptatie: speelt in op de steeds grotere pieken en dalen op de Waal;
  • Doel 3 Natuurontwikkeling: betreft de omvorming van agrarisch gebied naar riviernatuur;
  • Doel 4 Landschapsontwikkeling: inrichting van een mooi landschap om in te recreëren;
  • Doel 5 energietransitie: zelf opgewekte groene stroom via een lokaal energienetwerk

Een Milieueffectrapportage (m.e.r.) brengt de milieueffecten van een plan of project in beeld. De verwachte gevolgen worden beschreven in een milieueffectrapport (MER). Ook worden er alternatieve oplossingen beschreven, zodat verschillende effecten in beeld komen. Zo kan de overheid de milieueffecten meenemen bij haar besluit over het plan of project.

Dat is toepasbare grond of waterbodem, volgens de dan geldende wet en regelgeving. Het uitgangspunt is dat de kwaliteit gelijk of schoner is dan de waterbodem in de Gouverneurspolder. Zo waarborgen we dat er geen sprake is van negatieve effecten.

De bouwgrondstoffen worden per schip afgevoerd. Daarvoor is dus geen vrachtverkeer over de dijk nodig. Voor de aanvoer van bijvoorbeeld grondverzetmaterieel wordt gebruik gemaakt van de bestaande gebiedstoegangen aan de Waalbandijk: de dijkafrit bij Ochten en de Oude Veerweg.

Jazeker! We gaan gebruik maken van duurzame brandstoffen. Inderdaad kan er gedacht worden aan bio-diesel, zoals HVO. Dat is biobrandstof die gemaakt wordt van hernieuwbare grondstoffen, zoals afgewerkte plantaardige oliën, dierlijke vetten en andere restafvalstromen.

Het voorkeursalternatief kent een aaneengesloten winlocatie voor bouwgrondstoffen. Er wordt gewonnen in twee fases van ongeveer 10 jaar. In fase 2 van de winning worden de contouren van de historische Middenwaard gereconstrueerd met aanvulmateriaal van buiten het plangebied. Zo worden deze cultuurhistorische lijnen bij laagwater weer zichtbaar in het landschap.

Het watersysteem wordt ingedeeld in drie zones: een centraal gelegen hoogwatergeul, aan de noordzijde een strang en poelen achter een kade en aan de zuidzijde een oeverwal met stromende geulen.

Het agrarisch gebied wordt omgevormd tot riviernatuur, natuurlijk grasland en kleinschalig akkerland. De natuurwaarden worden versterkt met onder andere ooibos, plas-dras-oevers en drijvende eilanden. Het rivierduin langs de Waal wordt doorsneden met stromende geulen. Op de hoge delen van het rivierduin kan stroomdalgrasland en hardhoutooibos ontwikkelen. Dat zijn zeldzame natuurtypen in de Midden-Waal. Zonering van recreatie zorgt voor voldoende rust voor natuurwaarden.

Een nieuwe padenstructuur door de Gouverneurspolder maakt, naast een doorgaande route, meerdere ommetjes mogelijk. Het ‘drie- traps-pad’, met een verhard fietspad en daarnaast een wandelpad en een ruiterpad, faciliteert meerdere vormen van recreatief gebruik. De Voortuin van Ochten brengt verschillende wensen voor buitenrecreatie samen, zoals een hondenlosloopgebied, natuurspeelplaats, buitenleslokaal en een strandje. Rond het voormalige fort Ochten wordt een belevingspunt voor de cultuurhistorie ingericht. Het landschapsplan maakt met verschillende structuren en kunstwerken de historische kenmerken van de uiterwaard weer zichtbaar.

Met drijvende zonneparken en een lokaal energienetwerk tussen Ochten en IJzendoorn wordt de productie van bouwgrondstoffen op schone energie mogelijk gemaakt. Omdat de beschikbare energie niet altijd voldoende is, blijft opwekking met een aggregaat nodig. De installaties voor het winnen en klasseren zijn in het voorkeursalternatief schoner, stiller en energiezuiniger.

De rivierkundige effecten en de stabiliteit van de ontgronding zijn de belangrijkste milieugevolgen met een mogelijk negatief effect. In het basisalternatief zijn de effecten op de rivier te groot en is de stabiliteit plaatselijk niet gegarandeerd. In het voorkeursalternatief worden deze effecten voorkomen. De belangrijkste positieve milieugevolgen zijn de ontwikkeling van natuur en landschap door de herinrichting. Het voorkeursalternatief heeft de grootste meerwaarde voor natuur en landschap.

In het voorkeursalternatief wordt voldaan aan de maximale doelstelling voor de bouwgrondstoffen voorziening. Dat gaat niet ten koste van de overige doelstellingen. De uiterwaardgeul levert meer dan 5 centimeter waterstandsdaling op bij hoogwater. Deze geul helpt ook mee aan het bevaarbaar houden van de Waal. Het langer vasthouden van water draagt bij aan waterbeschikbaarheid in droge tijden. De grootschalige omvorming naar riviernatuur versterkt beschermde natuurgebieden. Het toevoegen van zeldzaam leefgebied zoals plas-dras-oevers, stromende geulen en rivierduinen
vergroot de rijkdom aan beschermde soorten. De burger kan ook genieten van de mooie natuur en recreëren in de Gouverneurspolder. Door een goede zonering en doordachte routes staat dat de natuurontwikkeling niet in de weg. De landschappelijke inrichting versterkt de beleving van cultuurhistorische waarden en vertelt het verhaal van de Gouverneurspolder. De ruimtelijke kwaliteit is gewaarborgd door een verantwoorde land-water-verhouding, in combinatie met behoud en versterking van de landschappelijke waarden. Het plan draagt bij aan de energietransitie door eigen opwekking van stroom met drijvende zonneparken en distributie van stroom via een lokaal energienetwerk.

De herinrichting van de Gouverneurspolder is onderdeel van de Gebiedsvisie Midden-Waal. Het is het tweede project wat in uitvoering gaat. Dekker wil de komende jaren de uiterwaarden aan de noordzijde van de Waal, globaal tussen Dodewaard en het Amsterdam-Rijnkanaal, herinrichten. Over een lengte van 12 km veranderen de overwegend agrarisch gebruikte uiterwaarden in een waterrijk natuurgebied met nevengeulen en eilandjes, met ruimte voor hoogwater, natuurrecreatie en duurzame watergebonden bedrijvigheid. Dit alles wordt gefinancierd uit de winning van zand, grind en klei in het gebied. De hele Gouverneurspolder is 330 ha groot. Dat is te groot om in één keer her in te richten in 10 jaar tijd, de tijdsperiode van een ontgrondingsvergunning. Vandaar dat het project in twee fases is opgeknipt.

Naast de informatieverstrekking via deze website hebben we een nieuwsbrief die we met regelmaat versturen. Straks tijdens de uitvoering gaan we gebruik maken van de Bouwapp. Deze wordt voor de Willemspolder ook gebruikt en dit werkt erg goed. Tot slot, zullen we ook onze social media kanalen gebruiken.

Er zijn in 10 jaar tijd, zo’n 250 ideeën en suggesties opgehaald bij uiteenlopende stakeholders. Bij omwonende natuurlijk, de verschillende overheden, maatschappelijke organisaties maar ook bij Dekker intern. Al die ideeën en suggesties zijn bekeken en beoordeeld. Veel van die ideeën hebben een plek gevonden in het landschapsplan zoals de Voortuin van Ochten, Fort Ochten (cultuurhistorische hotspot), landmarks zoals een poortwachter boom, recreatiemogelijkheden en het drie-traps-pad.

Dat is niet het geval. Er is gekozen voor extensieve recreatie – zoals wandelen en struinen – om de riviernatuur in het gebied te beleven. Het is een bewuste keuze op basis van het landschapsplan om geen voertuigen en vaartuigen (behalve voor inrichting, beheer en onderhoud) toe te laten. Zo wordt ook de rust bewaard voor natuurwaarden in het gebied. Er is een uitzondering gemaakt voor onderhoudsvoertuigen. En er zijn speciale afspraken gemaakt met visvereniging i.v.m. sportviswedstrijden.

11 miljoen m3

We werken van maandag t/m vrijdag tussen 7.00 en 19.00 uur. Soms werken we ook op zaterdag. De zondagsrust wordt te allen tijde gerespecteerd.

De werkzaamheden duren 10 jaar in totaal voor Fase 1, daarbij komt nog een voorbereidend jaar. We zouden graag in 2030 starten met de zandwinning, dus tot 2040. Aan de voorkant willen we voorbereidend jaar gebruiken om alvast zoveel mogelijk meerwaarde op te leveren voor de start van de zandwinning. Dit heeft betrekking op de inrichtingselement Fort van Ochten en de Voortuin van Ochten. Het blijft wel ‘verbouwen met de winkel open’. Maar we houden zoveel als mogelijk recreatiemogelijkheden beschikbaar voor de omgeving. In Fase 2 wordt er nog 5 jaar zand gewonnen en nog eens 5 jaar voor de herinrichting. Dus die fase duurt ook 10 jaar.

Het plan is voor nu om de zandwinning te starten dichtbij Ochten, vanuit de bestaande plas, zodat het dorp daarna zo beperkt mogelijk hinder van de werkzaamheden ervaart.

• Fase 1 max 25 m – NAP
• Fase 2 max 40 m – NAP

De Gouverneurspolder is na een reeks dijkdoorbraken in de 18e eeuw deels ingedijkt. Daardoor is het gebied door een zomerkade verdeeld in een hoog- en laagdynamisch gebiedsdeel (resp. buiten en de kade). Op een oude terpwoning (vm. boerderij) en dijkwoning (vm. horeca) na is er geen bebouwing in de uiterwaard aanwezig. De verlaten kleiputten en een binnendijks gelegen steenfabriek verraden het historisch gebruik van de uiterwaarden als wingebied. Naast een aantal kleiputten zijn er ook oude strangen en restbeddingen in het gebied aanwezig. Het peil in deze buitendijkse wateren kan worden geregeld door een bestaande sluis.

• De gebruikers van het gebied en de bewoners in de omgeving
• Gemeente Neder-Betuwe (+ gemeenten Druten aan overzijde Waal)
• Provincie Gelderland
• Rijkswaterstaat Oost-Nederland
• Waterschap Rivierenland

De natuurwaarde van de Gouverneurspolder is momenteel nog gering gelet op het intensieve agrarische gebruik. Het project Gouverneurspolder kan bijdragen aan de natuurdoelen voor de Waal uit de Kaderrichtlijn Water (KRW), o.a. door de aanleg van natuurvriendelijke oevers en stromende geulen. Daarbij wordt onderzocht hoe de gebiedsinrichting in kan spelen op de instandhoudingsdoelstellingen van Natura 2000-gebied Rijntakken en de ontwikkeling van het Gelders Natuurnetwerk en Groene Ontwikkelingszone.